Badania i rozwój
Gdy mowa o działalności badawczo-rozwojowej (B+R) mamy na myśli prace twórcze prowadzone systematycznie, podjęte dla zwiększenia zasobu wiedzy (o człowieku, kulturze, społeczeństwie) oraz dla znalezienia nowych zastosowań dla tej wiedzy.
Porównując podstawowe wskaźniki z zakresu działalności badawczo-rozwojowej (2006 r.) nasz region wypada dość dobrze na tle kraju. Nakłady na działalność B+R w relacji do produktu krajowego brutto (w %) dają pomorskiemu 3. miejsce w kraju (pomorskie: 0,52 %, Polska: 0,57 %). Podobnie na 3. miejscu plasuje się pomorskie pod względem nakładów na B+R w przeliczeniu na 1 mieszkańca (pomorskie: 139,4 zł, Polska: 154,6 zł). Przy czym należy dodać, że w przypadku obydwóch wskaźników średnią krajową zawyża województwo pomorskie, odpowiednio relacja nakładów do PKB - 1,1 % oraz nakłady na B+R per capita - 475,9 zł.
Zatrudnienie w działalności B+R na 1000 osób aktywnych zawodowo daje pomorskiemu 2. pozycję w kraju po województwie mazowieckim, które podobnie jak w przypadku nakładów zawyża średnią krajową (9,8) (pomorskie: 5,4, Polska: 4,3).
Działalność badawczo-rozwojowa obejmuje trzy rodzaje badań:
-
badania podstawowe (prace teoretyczne i eksperymentalne)
-
badania stosowane (prace kierunku konkretnego praktycznego zastosowania)
-
prace rozwojowe (opracowanie nowych lub istotne polepszenie istniejących wyrobów, procesów czy usług)
Województwo pomorskie jest 5. w Polsce ze względu na wielkość nakładów wewnętrznych bieżących na B+R (257 mln zł), z czego aż 53,4% (137 mln zł) przeznaczane jest na prace rozwojowe. Na badania podstawowe w 2006 r. przeznaczono niecałe 28% (71 mln zł), a na badania stosowane tylko 19% nakładów (49 mln zł). W województwie pomorskim na działalność B+R przeznacza się jedynie 5,4% środków wydawanych na ten cel w całym kraju (dla porównania, w województwie mazowieckim aż 44%).
Jednostki badawczo-rozwojowe (JBR) to wyodrębnione podmioty, które zostały powołane specjalnie w celu prowadzenia badań stosowanych i prac rozwojowych. Wyniki tych działań powinny znaleźć zastosowanie w określonych dziedzinach gospodarki narodowej i życia społecznego. W regionie istnieją 53 takie jednostki, w których nakłady wewnętrzne ogółem na działalność B+R wyniosły ponad 300 mln zł (pod tym względem województwo pomorskie jest odpowiednio na 7 i 6 miejscu w Polsce).
W województwie pomorskim funkcjonują następujące rodzaje jednostek badawczo-rozwojowych:
-
instytuty naukowo-badawcze (np. Instytut Elektrotechniki oddział Gdańsk, Instytut Morski w Gdańsku, Morski Instytut Rybacki w Gdyni, instytuty Polskiej Akademii Nauk)
-
centralne laboratoria (np. Polcargo Sp. Z o.o. Centralne Laboratorium Chemiczne)
-
ośrodki badawczo-rozwojowe (np. Centrum Techniki Okrętowej, Centrum Techniki Morskiej Ośrodek Badawczo-Rozwojowy, Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przemysłu Płyt Drewnopochodnych)
Liczba pracowników zatrudnionych w działalności badawczo-rozwojowej w województwie wynosiła w 2006 r. prawie 7 tys. osób. Największą grupę stanowili pracownicy naukowo-badawczy (87 %). Technicy i pracownicy równorzędni stanowili niecałe 9%, a pozostały personel to 4,1 % wszystkich pracowników. Jeśli chodzi o zróżnicowanie poziomu wykształcenia pracowników naukowych to najwięcej z nich posiadało stopień doktora (35,1 %) lub doktora habilitowanego (9,1 %). Profesorowie stanowili najmniej liczną grupę wśród pracowników (6,5 % ogółu pracowników w regionie, 4,7 % wszystkich pracowników z tytułem profesora w Polsce). Pozostali pracownicy posiadający wykształcenie wyższe to 40,5 % ogółu pracowników.
Oprócz JBR w pomorskim działają także jednostki rozwojowe, które różnią się tym, że działalność B+R prowadzona w nich jest obok działalności gospodarczej. Są to zazwyczaj przedsiębiorstwa przemysłowe posiadające własne zaplecze badawczo-rozwojowe, a także centra naukowo-techniczne:
» Pomorski Park Naukowo-Techniczny w Gdyni
» Gdański Park Naukowo-Techniczny
» Kwidzyński Park Przemysłowo-Technologiczny
» Starogardzki Park Przemysłowy
Parki naukowo-technologiczne oferują odpowiednie nieruchomości i infrastrukturę dla firm, które wykorzystują nowoczesne technologie i są nastawione na rozwój produktów w zaawansowanych technologicznie gałęziach przemysłu. Oprócz działalności badawczo-rozwojowej pomorskie parki współpracują z uczelniami wyższymi oraz wspomagają młode przedsiębiorstwa w ich początkowym stadium działalności (tzw. inkubatory przedsiębiorczości).
Linki:
Instytut Morski w Gdańsku
Morski Instytut Rybacki w Gdyni
Instytut Elektrotechniki oddział Gdańsk
Polska Akademia Nauk (PAN) oddział w Gdańsku
Instytut Budownictwa Wodnego PAN
Instytut Maszyn Przepływowych PAN
Centrum Techniki Morskiej Okrętowej Ośrodek Badawczo-Rozwojowy
Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przemysłu Płyt Drewnopodobnych
Pomorski Park Naukowo - Technologiczny
Gdański Park Naukowo-Technologiczny
